Çocuklarda Karın Şişliği ve Lenf Bezi Büyümesine Dikkat!

Küçüklük çağının en sık rastlanan kanseri olan löseminin belirtileri bir hayli sıradan çocuk hastalığında da görülebiliyor.

Bu belirtiler ile ilgili son derece dikkatli olmak hastalığın erken dönemde teşhis ve rehabilitasyon edilmesi açısından büyük ehemmiyet taşıyor. Memorial Ankara Hastanesi Çocuk Kemik İliği Nakli Birimi’nden Prof. Dr. İdil Yenicesu, “02-08 Kasım Lösemili Çocuklar Haftası” öncesinde lösemi belirtileri ve tedavi yolları ile ilgili bilgi verdi.

Lösemi hücreleri birçok uzvun görevini yerine getirmesine mani oluyor

Lösemi, lider kan hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkmaktadır. Kemik iliğinde bulunan rastgele bir öncü kan hücresi lösemik hücreye dönüşebilmektedir. Bununla beraber en sık rastlanan beyaz kan hücrelerinden meydana gelen lösemi gelişimidir. Lösemi hücreleri hızla ve kontrolsüz çoğalmaktadır. Ayrı olarak can vermeleri şart olan dönemde can vermeyen bu hücreler, kemik iliğini normal kan hücrelerinin imalatını engelleyecek şekilde işgal etmekte ve buradan kana karışmaktadır. Kan yoluyla vücudun lenf bezleri, dalak, karaciğer, beyin, omurilik, testisler gibi diğer uzuvlarına da yerleşmektedirler. Kontrolsüz çoğalmaya devam eden lösemi hücreleri bu uzuvların da görevlerini yerine getirmelerine engel olur.

Bağışıklık sistemiyle alakalı kimi rahatsızlıklar lösemi rizikonunu arttırıyor

Lösemiler ilk olarak hızlı çoğalan başka bir deyişle akut ve yavaş çoğalan kronik olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Küçüklük çağı lösemilerinin büyük bölümü akut lösemiler oluşturur. Erişkinlerde görülen kanserlerin tütün, şişmanlık, hareketsizlik gibi bilinen bir hayli riziko etkeni olmasına karşın küçüklük çağı lösemileri için bilinen birkaç riziko etkeni mevcuttur. Genetik riziko etkenleri arasında; çocuğun down belirtisi, Li-Fraumeni belirtisi, nörofibromatozis, fankoni aplastik anemisi olması sıralanabilir. Ayrı olarak Ataxia-Telangiectasia, Bloom belirtisi, Wiskott-Aldrich belirtisi, Schwachman-Diamond belirtisi gibi bağışıklık sistemini ilgilendiren bir takım problemler de çocuğun lösemiye yakalanma rizikonunu arttırmaktadır. Bunların yanı sıra kardeşinde lösemi varlığı olan çocuklarda lösemi görülme rizikonunu 2-4 kat daha fazladır. Ailedeki erişkinlerde lösemi olması ise çocukta lösemi görülme rizikonunu etkilemez. Çocuklarda lösemi rizikonunu arttıran etrafsal etkenler; ışınım, kemoterapi, kimyevilere maruz kalma, bağışıklık sistemini baskılayan ilaçların kullanımı olarak sıralanabilir.

Lösemi belirtileri çocukluk çağında görülen diğer hastalıklara benzeyebilir

Lösemi diğer kanserlerden farklıdır. Erken tanı ve tedavi için düzenli olarak kan incelemesi yapılması önerilmez. Kan tablosunun bozulmasıyla birlikte belirti ve bulgular başlar. Bu yüzden bu belirti ve bulgular açısından dikkatli olunması gerekmektedir. Löseminin belirti ve belirtileri lösemi dışında bir hayli sıradan çocuk hastalığında da görülebilmektedir. Bu yüzden çocukta kuşku edilen belirti ve bulgular olması vaziyetinde bu konuda uzman bir hekime müracaat edilmelidir.Lösemi olan çocuklarda kırmızı kan hücreleri üretilemediği için en sık görülen belirtilerin başında halsizlik ve güçsüzlük gelmektedir. Diğer belirtiler; üşüme, baş ağrısı, soluk darlığı ve solukluk olarak sıralanabilir.Bu çocuklarda sıhhatli beyaz kan hücreleri üretilemediği için enfeksiyonlara karşı dirençleri çok düşüktür. Ayrı olarak kan pulcukları üretilemediği için kolay morarma ve kanamalar, sık ve ciddi burun ve diş eti kanamaları oluşmaktadır. Lösemik hücrelerin kemiğin ve eklemin içinde çoğalması hasebiyle sıklıkla ağrılar ortaya çıkar. Karaciğer ve dalak da bu hücreler tarafından işgal edildiğinden bu uzuvlar büyür ve karın şişliği oluşur. Bazı lösemiler lenf bezlerinin de büyümesine sebep olmaktadır. Bu yüzden 2 santimetre ve üzerindeki tüm lenf bezleri uzman bir doktor tarafından incelenmelidir.Bunlar dışında nefes darlığı, yüz ve kollarda ödem, kusma, havale, döküntü gibi çok çeşitli yakınmalar da lösemi işareti olabilmektedir.

Lösemi tedavisinde başarının yolu tecrübeli ekip ve donanımlı merkezden geçiyor

Lösemi tedavisi bir ekip işidir ve bu konuda tecrübeli uzmanlar tarafından yapılmalıdır. Tedavi başarısını arttıran en önemli etken, çocukluk çağı lösemilerinin tedavisinde tecrübe sahibi olan bir ekip ve tam donanımlı bir merkez seçimidir. Lösemi tipi belirlendikten sonra tedavi seçenekleri ve izlenecek yol konusunda hastaya ve hasta yakınlarına bilgi verilmektedir. Bu bilgilendirmede tedavi seçenekleri kemik iliği nakli de dahil olmak üzere tartışılmalıdır. Tedavi seçeneklerini belirlemede en önemli öğe löseminin tipidir. Lösemide asal tedavi kemoterapidir. Ancak yüksek riskli hastalarda kemik iliği yani kök hücre nakli kemoterapi sonrasında uygulanabilmektedir. Kemik iliği nakli lösemide standart veya yoğun kemoterapi ile kür olma talihi düşük olan çocuklara uygulanmaktadır. Mesela başlangıç tedavisine cevap vermeyen lösemi hastaları, Philadelphia kromozomu pozitif lösemi hastaları veya tedavisi bittikten sonra hastalığı tekrarlayan lösemiler kemik iliği nakli olmaya aday hastalardır. Bunun dışında lösemide hedef tedaviler, ışın tedavisi ve seyrek de olsa cerrahi tedavi yolları de kullanılabilmektedir.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*